|
GENEALOGIE VAN DE FAMILIE COZIJNSEN GENEALOGY OF THE COZIJNSEN FAMILY |
De informatie die op deze
website heeft gestaan, heb ik door nieuwe gegevens geheel moeten herzien. De
familienaam Cozijnsen blijkt veel langer te bestaan
dan ik altijd heb aangenomen en gaat terug tot het begin van de zeventiende
eeuw. Vandaar dat de tekst is aangepast en uitgebreid. Het onderzoek naar de
eerste Cozijnsen's in het zeventiende en achttiende eeuwse Barneveld is nog niet
afgerond. Aanvullingen zullen in de toekomst op deze website worden vermeld.
INDEX
Inleiding
Betekenis van de naam Cozijnsen
Het dorp Barneveld
Oorsprong van de familie
Lubbert Jansen Cousijnse (1711-1784)
Jan Lubbertsen
Cozijnsen (1741-1789)
Wilhelmus Cozijnsen
(1785-1876)
Emigratie naar de Verenigde
Staten
De familie Cozijnsen
in 1949
De familie Cozijnsen
na 1949
Genealogie van de familie Cozijnsen
Bronnen
Samensteller
Klik hier voor de stamboom van de familie Cozijnsen
Inleiding
In Nederland en daarbuiten zijn er naar schatting tussen de 600 en 700 personen
met de familienaam Cozijnsen. Veel van die personen
zullen elkaar niet kennen, maar allemaal zijn ze op een of andere manier
nakomelingen van Hendrick Cousijnse
uit Barneveld. Hij is de vroegst bekende drager van
de familienaam. Terug naar INDEX
Betekenis van de naam Cozijnsen
Het gebruik van
familienamen is op de Veluwe pas laat op gang
gekomen. In de zeventiende eeuw hadden veel families nog geen achternaam of ze
werden nauwelijks gebruikt. In de kerkelijke registers werden de namen van
personen gevormd door een voornaam en de naam van de vader met als
achtervoegsel -s of -sen. Een aantal van die
vadersnamen zijn later familienamen geworden. Bekende voorbeelden zijn Jansen, Willemsen of Hendriks. Alleen vooraanstaande families
maakten gebruik van een achternaam. Meestal vernoemden zij zich naar de
buurtschap of de hoeve waar de familie woonde. Pas in de achttiende eeuw werden
familienamen gebruikelijk en vanaf 1811 bij de invoering van de Burgerlijke
Stand zelfs verplicht
Cozijnsen is een typisch voorbeeld van een patroniem of vadersnaam. Cozijnsen
betekent: zoon van Cozijn.
Deze voornaam kwam in de zestiende en zeventiende eeuw geregeld voor op de Veluwe.
De naam Cozijnsen is niet uniek. Op enkele andere
plaatsen is op een vergelijkbare manier bijna dezelfde familienaam ontstaan.
Voorbeelden van families met een gelijkende naam zijn de families Cosijnse (uit Baarn e.o.) en Cousijnsen (uit Nijkerk e.o.).
Een verband tussen die families is niet aangetoond en onwaarschijnlijk. Terug naar INDEX
Het dorp Barneveld
De familie Cozijnsen heeft zijn oorsprong in Barneveld.
Dit dorp is gelegen in het midden van Nederland aan de rand van de Veluwe. In de 18de eeuw was Barneveld
al een van de grotere nederzettingen in de regio met een duidelijke betekenis
als marktplaats voor de omliggende kleinere dorpen. De belangrijkste
economische activiteit was toch de landbouw. Tegenwoordig heeft Barneveld meer dan 40.000 inwoners en huist verscheidene industieën. Internationaal is Barneveld
bekend als centrum van de pluimveehouderij. Terug naar INDEX
Barneveld, Kerkplein, omstreeks 1910
Voor de invoering van de Burgerlijke Stand in 1811
waren de kerken verantwoordelijk voor het optekenen van de doopsels, huwelijken
en begrafenissen. Dit werd redelijk consequent uitgevoerd, maar de informatie
in de registers is meestal erg summier. In Barneveld
speelt bovendien de moeilijkheid dat familienamen niet veel werden gebruikt. De
kerkelijke registers van Barneveld beginnen in
De volgende tekst is er opgetekend:
Getrouwd 20 Maart:
Aelbert Hendricksen, sone van Hendrick Cousijnen, en Willemtje Wulleven van Domselaar.
In dit register is nog geen sprake van een familienaam. Cousijnen
wijst waarschijnlijk naar de naam van de vader van Hendrick, die Cozijn zou kunnen
hebben geheten. Bij de geboorte van Aelbert Hendricksen's zoon Lubbert in 1641 wordt Cozijnsen (hier nog Cousijnen)
voor het eerst als familienaam gebruikt.
Gedoopt 20 Junij
Lubbert, sone van Aelbert Hendrick Cousijnen
In de daaropvolgende generaties wordt de familienaam vaak weggelaten in de
kerkelijke registers. Toch is er met behulp van de vadersnamen een
reconstructie van de familieverbanden te maken. Hiervoor verwijs ik graag naar
de Genealogie van Hendrick Cousijnen.
Opmerkelijk is ook dat de voornaam Lubbert nog steeds
in de familie voorkomt. Generatie op generatie is deze voornaam overgedragen. Terug naar INDEX
Lubbert Jansen Cousijnse
(1711-1784)
Van de eerste familieleden is vrijwel niets bekend. Daarom maken we een sprong
in de tijd naar Lubbert Jansen Cousijnse,
achterkleinzoon van Aelbert Hendricksen.
Lubbert wordt op 9 augustus 1711 gedoopt. In het doopregister staat de volgende
tekst:
Gedoopt op 09-08-1711: Lubbert, zoon van Jan Lubbertsen en Grietje Peters.
Lubbert Jansen Cousijnse trouwt op 11 februari 1738
met Willemtje Otten. In een
van de rechtelijke archieven is te vinden dat in 1740 Willem Vincent en Jannetje
Hunters hun huis
en hof te Barneveld over de beek, vlak tegenover de
kerk aan Lubbert Jansen Cozijnsen en zijn
vrouw Willemtje Otten
verkopen voor fl. 700.00.
Van Lubbert Jansen Cousijnse is weinig meer bekend
dan dat hij in 1766 ging werken als koster van de Nederlands Hervormde Kerk.
Deze functie behield hij tot zijn dood in 1784. Het beroep van koster was in
die tijd een belangrijke functie waartoe mede taken behoorden als voorzanger,
klokkenluider, doodgraver, secretaris en soms zelfs schoolmeester. De koster
zorgde ook voor het bijhouden van de kerkelijke registers (doop-, trouw- en
begrafenisregisters).
Kennelijk hebben Lubbert Jansen Cozijnsen en Willemtje Otten hun hele leven in
het huis gewoond, want op 22 april 1794 verkopen de erfgenamen van L.J. Cousijnse en Willemtje Otten het huis. Terug naar INDEX
Jan Lubbertsen Cozijnsen (1741-1789)
Jan Lubbertsen
Cozijnsen nam bij het overlijden van zijn vader de
taak van koster over. Inmiddels was hij gehuwd met Neeltje Hendriksdochter van Maanen uit Ede. Het echtpaar heeft drie zonen, Hendrik, Lubbertus en Wilhelmus. Hiermee ontstaan de drie eerste
takken van de stamboom. Hendrik Cozijnsen is
winkelier en heeft twee dochters en een zoon. Door een verschrijving gebruiken
de nakomelingen van Hendrik Cozijnsen nog steeds de
spelling Couzijnsen. Lubbertus
heeft twee dochters en twee zonen. Een van de zonen vestigt
zich na zijn huwelijk in Scherpenzeel, waarmee hij
het begin vormt van de Scherpenzeelse tak van de
familie.
Wilhelmus heeft echter verreweg de grootste groep nakomelingen. Hij had zeven
zonen en een dochter en tientallen kleinkinderen. Terug naar INDEX
Wilhelmus Cozijnsen (1785-1876)
Wilhelmus Cozijnsen (1785-1876) was een opmerkelijke persoon in het
negentiende eeuwse Barneveld.
We weten iets meer van hem door een interessant artikel uit de Barneveldse Courant (23 november 1979), dat is geschreven
door G. Crebolder, na historisch onderzoek.
Aanleiding van het artikel was het feit dat Wilhelmus enkele notities op zijn
naam heeft staan waarin het leven in Barneveld in het
begin van de 19de eeuw wordt beschreven. Het artikel vertelt over het leven van
Wilhelmus en de Barneveldse geschiedenis.
Wilhelmus was de jongste zoon van een eenvoudig gezin, maar hij bleek ambitieus
en intelligent genoeg om zich op te werken tot veldwachter. Hij begon zijn
loopbaan op 12 jarige leeftijd als schoenmaker en later als meubelmaker. In
1806 trouwde hij met Jabe Maria Heere
Redelfs Pleuger. Zij was de
dochter van een Duitse boer en emigreerde naar Nederland samen met haar moeder
na zijn overlijden.
In 1811 was Burgemeester Mettenbrinck op zoek naar
een bode en Wilhelmus Cozijnsen kreeg deze functie.
De burgemeester was erg tevreden over zijn bode, in het bijzonder na een
incident in november
De bevolking was op straat samengekomen om de bevrijding van de Franse
bezetters te vieren. De zingende en drinkende menigte zorgde voor een opruiende
stemming, die zich met name richtte tegen de gendarmes
en de maire, die werden gezien als leden van het
Fransgezinde establishment. Mettenbrinck werd gewond
door een steen en werd gered door Wilhelmus, toen iemand hem met een mes
bedreigde.
In 1817 kwam de functie van veldwachter vrij en de bode Wilhelmus nam de baan over. Hij heeft de functie gedurende vele jaren vervuld. Rond 1830 wordt in de gemeenteraad besproken dat Wilhelmus niet geschikt is voor zijn functie omdat hij regelmatig te diep in het glaasje keek. Na enkele waarschuwingen zonder resultaat wordt Wilhelmus van zijn functie ontheven en keert terug naar zijn oude baan als gemeentebode. De gemeenteraad beoordeelde dat het alcoholprobleem met deze minder hectische baan kon worden opgelost.
Wilhelmus bleef als bode werkzaam tot zijn 84-ste (!) verjaardag. Toen vond men hem te oud worden om door te gaan. In de lange periode dat Wilhelmus als bode werkte, heeft hij zijn notities geschreven. Deze notities zijn gebruikt in artikels die later gepubliceerd zijn door zijn opvolger Hendrik Bouwheer en burgemeester C.A. Nairac.
Wilhelmus had een huis in de Catharinastraat. Hij had een groot gezin met 7 zoons en 1 dochter. Na het overlijden van zijn eerste vrouw hertrouwt hij met Teunisje van Velthuizen. Wilhelmus overlijdt in 1876 op 90 jarige leeftijd. Terug naar INDEX
Emigratie naar de Verenigde Staten
De naam Cozijnsen leeft niet alleen voor in
Nederland. Aan het einde van de achttiende eeuw emigreren tienduizenden
Nederlanders naar de Verenigde Staten. Onder hen bevindt zich Johannes Marinus Cozijnsen (1816-1900), de op een na jongste zoon van
Wilhelmus.
Johannes Marinus en zijn gezin wonen voor hun vertrek nog in Velsen, Noord-Holland. Daar werken hij en een van zijn zonen aan de graafwerkzaamheden van het Noordzeekanaal. De arbeidsomstandigheden zijn zwaar en de huisvesting slecht. Veel kanaalwerkers wonen in geïmproviseerde hutjes in de duinen. Op zoek naar een betere toekomst besluit Johannes Marinus de sprong te wagen naar de nieuwe wereld. In januari 1869 vertrekt hij met zijn kinderen en kleinkinderen per schip naar Amerika.
In de Verenigde Staten worden de namen verbasterd. Johannes Marinus Cozijnsen noemt zich voortaan John Cozene. Met zijn zoon Wilhelmus (William Cozene) vestigt hij zich uiteindelijk in Jacksonville, Florida. Daar bevinden zich nog steeds nakomelingen met de familienaam Cozene.
De oudste zoon van Johannes Marinus gaat in Newberry, South-Carolina wonen. Zijn naam is verbasterd tot John Cousins en hij vormt het begin van een uitgebreide tak van de familie in South-Carolina. Terug naar INDEX
In het Repertorium der Familienamen staan alle in Nederland voorkomende namen, die zijn genoteerd tijdens de volkstelling van 1949. De naam Cozijnsen komt in totaal 308 keer voor in 43 gemeenten. De naam komt het meest voor in Barneveld (61), Nijkerk (30), Amsterdam (19), Den Haag (19) en De Bilt (19). Op de bijgevoegde kaart kan de spreiding worden afgelezen. Terug naar INDEX
Spreiding van de naam Cozijnsen in 1949
Het is zeer moeilijk vast te stellen hoeveel personen met de naam Cozijnsen er nu zijn. Mijn schatting is tussen de 600 en 700 personen naar extrapolatie van de voorgaande gegevens.
De concentratie van de familie op de Veluwe en de Utrechtse Heuvelrug is minder geworden, maar duidelijk nog wel aanwezig.
Inmiddels heeft de naam zich ook in het buitenland voortgezet. In de Verenigde Staten zijn de families Cozene en Cousins ontstaan uit de nakomelingen van Johannes Marinus Cozijnsen. In Australië wonen verschillende nakomelingen van Hendrik Cozijnsen, die in de jaren vijftig naar is geëmigreerd. Zij schrijven de naam als Cozynsen (met Griekse y). Terug naar INDEX
Genealogie van de familie Cozijnsen
Bijgevoegd is de genealogie van de familie Cozijnsen beginnend bij Hendrick Cousijnse en lopend tot het heden. Het is een uitdraai gemaakt met behulp van het genealogische database programma Pro-Gen. Van de nog levende personen zijn in principe alleen de basisgegevens: naam, geboortejaar en -plaats vermeld. De complete versie is verkrijgbaar op aanvraag. Terug naar INDEX
De stamboom van de familie Cozijnsen is samengesteld uit eerdere onderzoeken, met name van de heer H. Meerkerk uit Barneveld en de heer D. Hobo uit Zeist. Beiden hebben begin jaren tachtig bepaalde takken van de familie uitgebreid onderzocht. Deze gegevens zijn aangevuld met eigen onderzoek in diverse archieven in Nederland en met data die door familieleden zijn verstrekt.
De gegevens van de oorsprong van de familie zijn ontleend aan de kwartierstaat van mevrouw B. Peijpers en is aangevuld met eigen onderzoek op het Provinciaal Archief van Gelderland.
De stamboom is nagenoeg compleet tot het begin van de twintigste eeuw. De gegevens zijn immers vrij eenvoudig te vinden in diverse provinciale en gemeentelijke archieven.
Veel van de huidige naamdragers staan (nog) niet in de stamboom. Om ook deze gegevens te krijgen verzoek ik eenieder die informatie over zijn of haar familie wil verstrekken contact op te nemen. Ook ben ik geïnteresseerd in aanvullende informatie zoals oude foto's, familieberichten, krantenknipsels om zo een beeld te vormen van de personen achter de kale gegevens. Terug naar INDEX
Ik ben Ruben Cozijnsen, 38 jaar oud, getrouwd en wonend in
's-Hertogenbosch. Ik werk als commercieel medewerker bij een internationaal
handelsbedrijf gespecialiseerd in ziekenhuisinrichting. Al vanaf mijn 19de jaar
heb ik mij beziggehouden met stamboomonderzoek. De laatste jaren ben ik actief
bezig met het onderzoek naar de familie Cozijnsen. De
bijgevoegde gegevens vormen het resultaat van mijn onderzoek.
Andere activiteiten waar ik mee ben zijn wandelen, muziek luisteren, reizen en
speciale bieren. Terug naar
INDEX
Reacties kunnen verstuurd worden naar familie@cozijnsen.com
Klik hier voor de stamboom van de familie Cozijnsen
Created by Cozijnsen Webdesign
Email: Webdesign@cozijnsen.com